หน่วยที่ 5 EP.4: อาณาจักรเครือข่ายคอมพิวเตอร์ (Network Types & Topologies)

By Admin
10
8 เม.ย. 2569

หน่วยที่ 5 EP.4: อาณาจักรเครือข่ายคอมพิวเตอร์ (Network Types & Topologies)

ก้าวเข้าสู่

🌐 หน่วยที่ 5 EP.4: อาณาจักรเครือข่ายคอมพิวเตอร์

Network Types & Topologies

ยินดีต้อนรับสู่อาณาจักรเครือข่ายครับ! หลังจากที่รู้จักองค์ประกอบและกฎจราจรแล้ว ตอนนี้เรามาดูว่าเราจะ 'สร้าง' และ 'จัดวาง' เครือข่ายให้เหมาะสมกับความต้องการได้อย่างไรบ้าง เนื้อหาใน EP นี้จะพาคุณไปรู้จักกับประเภทของเครือข่ายตามขนาดพื้นที่ สถาปัตยกรรมระบบ และผังการเชื่อมต่อรูปแบบต่างๆ พร้อมเครื่องมือสำรวจและจำลองเครือข่ายครับ

📡 1. ประเภทเครือข่ายตามขนาดพื้นที่

เราสามารถแบ่งประเภทของเครือข่ายตามระยะทางของพื้นที่ที่ครอบคลุมได้ดังนี้ครับ:

1. เครือข่ายส่วนบุคคล (PAN)
เชื่อมต่ออุปกรณ์ส่วนตัวในระยะใกล้ เช่น Bluetooth, Zigbee (เช่น สมาร์ตโฟน, แท็บเล็ต, สมาร์ตวอทช์)

2. เครือข่ายท้องถิ่น (LAN)
เชื่อมต่ออุปกรณ์ภายในอาคารหรือพื้นที่เดียวกัน เช่น Wi-Fi, Ethernet (เช่น ในบ้าน, โรงเรียน, สำนักงาน)

3. เครือข่ายระดับเมือง (MAN)
เชื่อมต่อเครือข่าย LAN ในเมืองหรือจังหวัดเดียวกัน เช่น เครือข่ายกล้องวงจรปิดระดับเมือง, เครือข่าย Wi-Fi สาธารณะ

4. เครือข่ายระดับประเทศ/โลก (WAN)
เชื่อมต่อเครือข่ายในระดับโลกอย่างไร้พรมแดน ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต, สายสัญญาณใต้ทะเล, ดาวเทียม

🏗️ 2. สถาปัตยกรรมระบบ (System Architecture)

สถาปัตยกรรมระบบคือรูปแบบการทำงานร่วมกันระหว่างอุปกรณ์ในเครือข่ายครับ:

Client-Server: มีเครื่องแม่ข่าย (Server) ให้บริการเครื่องลูกข่าย (Client) โดยมีบทบาทหน้าที่ชัดเจน เช่น เครื่องให้บริการอีเมล (Mail Server), เครื่องให้บริการเว็บ (Web Server)
Peer-to-Peer (P2P): ทุกเครื่องเท่าเทียมกัน เป็นทั้งผู้ให้และผู้รับบริการพร้อมกัน เช่น การแชร์ไฟล์ผ่านเครือข่ายในกลุ่มเพื่อน

🕸️ 3. รูปร่างเครือข่าย (Topology)

รูปร่างเครือข่ายคือผังการเชื่อมต่ออุปกรณ์ต่างๆ ในเครือข่าย ซึ่งแต่ละแบบก็มีข้อดี-ข้อเสียที่แตกต่างกันครับ:

แบบบัส (Bus): เชื่อมต่ออุปกรณ์ทั้งหมดแบบอนุกรมด้วยสายสัญญาณหลักเพียงสายเดียว หากสายสัญญาณหลักชำรุด เครือข่ายทั้งหมดจะล้มเหลว
แบบวงแหวน (Ring): เชื่อมต่ออุปกรณ์ทั้งหมดเป็นวงกลมโดยไม่มีจุดเริ่มต้นหรือจุดสิ้นสุด ข้อมูลจะเดินทางในทิศทางเดียว หากเครื่องใดเครื่องหนึ่งชำรุด เครือข่ายทั้งหมดจะล้มเหลว
แบบดาว (Star): มีอุปกรณ์ศูนย์กลาง (เช่น Switch/Hub) ทำหน้าที่ควบคุมและกระจายสัญญาณไปยังอุปกรณ์อื่นๆ หากอุปกรณ์ศูนย์กลางชำรุด เครือข่ายทั้งหมดจะล้มเหลว แตหากเครื่องลูกข่ายชำรุด เครือข่ายส่วนอื่นจะยังทำงานได้ตามปกติ
แบบเมช (Mesh): ทุกเครื่องเชื่อมต่อกันทั้งหมด ทำให้เกิดช่องทางการสื่อสารหลายช่องทาง มีความน่าเชื่อถือสูง แต่ค่าใช้จ่ายและขั้นตอนการติดตั้งจะซับซ้อนกว่า
แบบผสม (Hybrid): เป็นการนำข้อดีของผังเครือข่ายหลายแบบมารวมกัน เพื่อตอบโจทย์ความต้องการเฉพาะด้าน

✍️ มินิควิซ ทบทวนความรู้ EP.4

มาทดสอบความเข้าใจเรื่องอาณาจักรเครือข่ายคอมพิวเตอร์กันครับ!

ข้อที่ 1: โรงเรียนแห่งหนึ่งต้องการเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์ในห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์และห้องพักครูที่อยู่ภายในตึกเดียวกันเข้าด้วยกัน เครือข่ายนี้จัดเป็นเครือข่ายประเภทใด?

ข้อที่ 2: รูปร่างเครือข่าย (Topology) แบบใด ที่มีจุดเด่นคือ "หากมีคอมพิวเตอร์เครื่องใดเครื่องหนึ่งเสีย เครือข่ายส่วนที่เหลือยังคงทำงานได้ตามปกติ" แต่ถ้า "อุปกรณ์ศูนย์กลาง (Hub/Switch) เสีย เครือข่ายจะล่มทั้งหมด"?

ข้อที่ 3: สถาปัตยกรรมระบบเครือข่ายแบบใด ที่คอมพิวเตอร์ทุกเครื่องมีสถานะความสำคัญ "เท่าเทียมกัน" สามารถเป็นได้ทั้งผู้ให้บริการและผู้รับบริการในเวลาเดียวกัน (เช่น การแชร์ไฟล์งานระหว่างคอมพิวเตอร์ของนักเรียนด้วยกันเอง)?

แชร์ :