ไขรหัสลับอัลกอริทึม และทำความรู้จักสัญลักษณ์ผังงาน
นักเรียนเคยสงสัยไหมครับว่า คอมพิวเตอร์ฉลาดขนาดนี้ได้ยังไง? จริงๆ แล้วคอมพิวเตอร์ไม่ได้ฉลาดเลยครับ มันแค่ "ทำตามคำสั่งเก่งมาก" ถ้าเราอยากคุยกับคอมพิวเตอร์ให้รู้เรื่อง เราต้องมีทักษะที่เรียกว่า แนวคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking) ซึ่งก็คือการคิดแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ แยกย่อยปัญหาใหญ่ๆ ให้เป็นปัญหาเล็กๆ เพื่อให้แก้ได้ง่ายขึ้นนั่นเองครับ
อัลกอริทึม ฟังดูเหมือนคำศัพท์มนุษย์ต่างดาวใช่ไหมครับ? แต่จริงๆ แล้วมันคือ "ขั้นตอนวิธี" หรือลำดับการทำงานที่ชัดเจน (เหมือนสูตรทำอาหาร) เช่น อัลกอริทึมการทอดไข่ดาว:
ถ้าเราบอกขั้นตอนชัดเจนแบบนี้ ไม่ว่าใคร (หรือคอมพิวเตอร์) มาทำตาม ก็จะได้ไข่ดาวที่หน้าตาเหมือนกันเป๊ะเลยครับ!
เมื่อเรามีขั้นตอน (Algorithm) ที่ชัดเจนแล้ว เราจะสื่อสารให้ทุกคนเข้าใจตรงกันด้วยการวาดเป็น "ผังงาน (Flowchart)" โดยใช้สัญลักษณ์สากลดังนี้ครับ:
ใช้สำหรับ จุดเริ่มต้น และ จุดสิ้นสุด ของการทำงานเสมอ
ใช้สำหรับ การปฏิบัติงาน หรือการประมวลผลคำสั่ง
ใช้สำหรับ การรับข้อมูล เข้า และ แสดงผลข้อมูล ออก
ใช้สำหรับ การตัดสินใจ หรือตรวจสอบเงื่อนไข (มักมีทางแยก ใช่/ไม่ใช่)
ใช้สำหรับบอก ทิศทางการทำงาน หรือลำดับก่อน-หลัง
ให้นักเรียนทบทวนและจดจำความหมายของ "สัญลักษณ์ผังงาน" ทั้ง 5 แบบด้านบนให้แม่นยำ เพราะภารกิจต่อไป เราจะต้องรับบทนักสืบดิจิทัล ไปจัดเรียงอัลกอริทึมระบบสั่งอาหารเดลิเวอรีให้ถูกต้อง!