EP.2 เอาตัวรอดในโลกออนไลน์: ใช้เน็ตสาธารณะให้ปลอดภัย!
คอมพิวเตอร์ในห้องสมุด โรงเรียน หรือแม้แต่ Wi-Fi ฟรีในร้านกาแฟ ถือเป็น "พื้นที่สาธารณะ" ที่มีคนเข้าใช้งานมากมาย หากเราไม่ระมัดระวัง ข้อมูลส่วนตัวของเราอาจจะหลุดหรือถูกคนอื่นสวมรอยเอาไปทำเรื่องผิดกฎหมายได้ง่ายๆ เลยครับ!
การกดเครื่องหมายกากบาท (X) ปิดหน้าต่างโปรแกรม ไม่ได้แปลว่าเราออกจากระบบแล้ว! เมื่อเราล็อกอินเข้าสู่ระบบใดๆ (เช่น Facebook, Gmail) ในเครื่องสาธารณะ ต้องกดปุ่ม Log out (ลงชื่อออก) ทุกครั้ง ก่อนลุกจากที่นั่ง เพื่อป้องกันไม่ให้คนต่อไปที่มาใช้เครื่องสามารถสวมรอยเป็นเราได้
เมื่อเราเข้าเว็บไซต์ บราวเซอร์ (เช่น Chrome) จะแอบจำข้อมูลของเราไว้เพื่อความสะดวกในครั้งต่อไป เราเรียกข้อมูลพวกนี้ว่า Cookies (คุกกี้) และ History (ประวัติการเข้าชม) หากใช้เครื่องส่วนรวม เราต้องเข้าไปกด Clear browsing data (ล้างข้อมูลการท่องเว็บ) เสมอครับ
Clear browsing data
เวลาเราจะติดตั้งแอปพลิเคชันหรือสมัครเกมใหม่ มักจะมีหน้าต่างเงื่อนไขยาวๆ (Terms of Service) เด้งขึ้นมา หลายคนเลือกที่จะกด "I Agree (ฉันยอมรับ)" ไปเลยโดยไม่อ่าน!
💡 รู้หรือไม่? การกดยอมรับนั้น อาจหมายความว่าเรากำลัง อนุญาตให้แอปพลิเคชันเข้าถึงรายชื่อผู้ติดต่อ รูปภาพ หรือตำแหน่งที่ตั้ง (Location) ของเรา ซึ่งหากเป็นแอปที่ไม่น่าเชื่อถือ ข้อมูลเหล่านี้อาจถูกนำไปขายหรือใช้ในทางที่ผิดได้ครับ!
มาทดสอบสัญชาตญาณการเอาตัวรอดในโลกไซเบอร์กันเถอะ!
ข้อที่ 1: ทำไมเราจึงต้องกดปุ่ม Log out (ลงชื่อออก) จากอีเมลหรือโซเชียลมีเดียทุกครั้งหลังใช้งานคอมพิวเตอร์ของโรงเรียน?
ข้อที่ 2: สิ่งใดต่อไปนี้เปรียบเสมือน "ร่องรอยดิจิทัล" ที่เราทิ้งไว้เมื่อเข้าชมเว็บไซต์ต่างๆ ซึ่งควรลบทิ้งเมื่อใช้เครื่องสาธารณะ?
ข้อที่ 3: เมื่อต้องเชื่อมต่อ Wi-Fi สาธารณะฟรี (เช่น ในร้านกาแฟ) เพื่อความปลอดภัยสูงสุด นักเรียน ไม่ควร ทำกิจกรรมใด?
ข้อที่ 4: ก่อนจะติดตั้งแอปพลิเคชันใหม่ๆ ที่มีข้อความเงื่อนไขยาวๆ ให้อ่านและมีปุ่ม "I Agree (ฉันยอมรับ)" นักเรียนควรทำอย่างไร?
หากนักเรียนหรือคุณครูพบจุดที่ควรแก้ไขในบทเรียน/แบบทดสอบนี้ หรือมีข้อเสนอแนะเพิ่มเติม สามารถแจ้งครูพิสิฐเพื่อนำไปปรับปรุงเนื้อหาให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้นได้เลยครับ (ขอบคุณที่ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาการเรียนรู้ไปด้วยกันครับ)